Jak radzić sobie ze stresem w pracy?

Jak radzić sobie ze stresem w pracy?

Już w latach osiemdziesiątych XX wieku WHO (World Health Organization) opublikowała badania, z których wynika, że aż 75 % osób, które odbywają leczenie psychiatryczne podstaw swojej choroby dopatruje się w nieumiejętności odprężenia się i w braku satysfakcji z pracy. Zdaniem NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health) zaburzenia psychiczne ściśle powiązane ze stresem (nerwice, uzależnienia od substancji psychoaktywnych, zmiany w osobowości), w miejscu pracy stanowią aż 10% wszystkich przyczyn pojawiania się chorób zawodowych. Badania z roku 2007 pokazują, że aż 40 milionów obywateli zamieszkujących tereny Unii Europejskiej, ma poważne problemy ze stresem w miejscu pracy. Koszty leczenia tych osób to około 20 miliardów euro w skali roku. Świadczy to o wysokim zapotrzebowaniu na programy prewencji przeciw stresowi w organizacjach pracowniczych.

Stres zawodowy to we współczesnym świecie ogromny problem odbijający się szerokim echem w postaci zjawisk takich jak: wypalenie zawodowe, problemy z koncentracją, depresja, problemy ze snem, problemy zdrowotne itp. Warto dodać, że stres w środowisku pracowniczym wpływa negatywnie nie tylko na poszczególne jednostki, ale także na klimat organizacyjny i na funkcjonowanie całej organizacji. Pracownik, który doświadcza stresu, naraża organizację na koszty związane z absencją, osłabieniem produktywności i efektywności. Częściej występuje też wzrost skarg od świadczeniobiorców i klientów, rezygnacja z pracy, oraz nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa.

Badania nad stresem w literaturze psychologicznej datują się na okres powojenny (od 1945 roku). Na przestrzeni lat badacze próbowali sklasyfikować objawy chorobowe, które intuicyjnie wiązano z działaniem czynników stresogennych.

Ważnym jest zauważenie, że zjawisko stresu nie ma tylko negatywnego wydźwięku. Stres jest bardzo istotnym czynnikiem w rozwoju i życiu jednostki. Stres może rujnować nasze zdrowie doprowadzając do degradacji biologicznej, która szczegółowo omówiona zostanie w jednym z rozdziałów tej pracy, ale potrafi być także bodźcem motywującym, pobudzającym do działania w sytuacjach zagrożenia/ucieczki.

Po bardziej rozbudowane analizy pojęcia stresu zawodowego odsyłamy do źródeł. Wymienię tutaj kilka najbardziej rozpowszechnionych teorii. Zachęcamy do ich poznania!

  1. Koncepcja stresu w ujęciu Richarda Lazarusa
  2. Ujęcie stresu według Hobfoll’a
  3. Koncepcja J.Hollanda

Z punktu widzenia pracownika, najbardziej istotnym wydaje się poznanie metod na rozładowanie napięcia występującego w pracy. Niestety jako kraj mamy bardzo zubożoną kulturę „dbania o pracownika”. W ogromnej większości firm nie znajdziemy pomieszczeń służących do regeneracji, sal w których możemy skorzystać z bieżni, czy pomedytować. Takie środki od jakiegoś czasu wprowadzają największe, i najbardziej nowoczesne firmy zachodnie, zdając sobie sprawę, że przyjazne środowisko pracy wpływa pozytywnie na szereg aspektów, w tym także zdrowotnych, psychicznych. Jeśli w Twojej firmie nie ma polityki dbania o pracownika, to sam musisz o siebie zadbać. Poniżej podamy kilka sposobów na redukcję napięcia w pracy.

 

– aktywności pozapracownice(znajdź coś, co Cię relaksuje, i rób to regularnie)

– rozładowanie napięcia za pomocą rytmicznych ruchów ( to powszechna metoda, z pewnością robisz to często, nawet sobie tego nie uświadamiając)

– zadbaj o regularne przerwy w pracy ( umówmy się, że 15 minut to zbyt mało na 8 godzin)

– jeżeli pracujesz w biurze, odpocznij od ekranu!

– jeżeli masz taką możliwośc, pooddychaj świeżym powietrzem

– rozmowa jest jednym ze sposobów na redukcję napięcia. Znajdź kogoś,, komu możesz wykrzyczeć wszystko to, co Ci się nie podoba

– zadbaj o to, żeby praca kończyła się razem z wyjściem z budynku, wyłączeniem komputera. Twój czas prywatny to Twój czas. Szanuj go, bo nikt inny tego nie zrobi.

– pamiętaj, ze choć praca jest ważna, to są rzeczy ważniejsze. Lista priorytetów to dobra sprawa!

– wyznacz wyraźne granice. Nie może być tak, że ktoś je przekracza. Niezależnie od tego czy jest to przełożony, czy kolega.

– jasno określ zakres swoich obowiązków i kompetencji. Każde stanowisko pracy ma swoją strukturę i opis. Sprawdź, co należy do Twoich obowiązków.

– może to brzmi banalnie, ale proszę, nie utożsamiaj się z firmą. To droga do katastrofy. Nie jesteś firmą, firma nie jest tobą. Pamiętaj, że jeżeli zbyt silnie powiążesz swoją tożsamość z firmą, to w chwili w której będzie miała problemy, Ty też będziesz je odczuwał, czy to w postaci psychicznej niepewności, czy też w postaci objawów somatycznych.

Pamiętaj, że są testy psychologiczne, które badają poziomy stresu w pracy, jeżeli podejrzewasz u siebie wypalenie zawodowe, czy też widzisz, że Twoje metody na radzenie sobie ze stresem nie skutkują, zgłoś się do specjalisty. Po wypełnieniu testów i analizie wyników z pewnością łatwiej Ci będzie wybrać dla siebie optymalne metody na poprawę swojego stanu. Takie testy to między innymi:

  1. Krótka Skala do Mierzenia Stresu w Pracy”(KSMS)

  2. Kwestionariusz do Subiektywnej Oceny Pracy” (KSOP)

Powodzenia!

Szymon Salski

Psycholog, psychoterapeuta, trener

Dodaj komentarz